slider

Werking

Daags voor de veiling melden de vaartuigen hun vangst. Dit gebeurt op het meldingsbord dat uithangt in de vismijn. Dure vissoorten, zoals tong en rare vis (= tarbot en griet) worden uitgedrukt in kilogram. De andere vissoorten, zoals pladijs, kabeljauw (gullen), rog en varia (o.a. ponen, steenbolk, tongschar, …) worden uitgedrukt in het aantal kisten dat gevangen werd. Afhankelijk van de vissoort onderscheiden we drie
soorten kisten: kisten van 40 kg, kisten van 30 kg en kisten van 20 kg. Welke vis hoort in welke kist ? Platte vissen, zoals tong, schol, schar, bot, maar ook wijting, kleine kabeljauw (gullen) en steenbolk gaan in een kist van 40 kg. Dat wil zeggen dat een volle kist van deze vissoorten een nettogewicht heeft van 40 kg.

Meer volumineuze vissoorten zoals ponen, roggen en haaiachtigen gaan in een kist van 30 kg. Dure vissoorten zoals tarbot, griet, zeebaars en ook garnaal gaan in een kist van 20 kg.

De melding van de vangst dient te gebeuren daags voor het veilen en dit ten laatste tegen 11.30 uur. Rond dit tijdstip wordt met een vertegenwoordiger van de sorteerploeg en iemand van de vismijn de loting gedaan (wanneer er meerdere vaartuigen zullen veilen wordt er geloot voor de verkoopsvolgorde). Vervolgens wordt, per vaartuig, het uur waarop moet gelost worden op het bord ingevuld. De losploeg bestaat uit vier personen. Er wordt schip per schip gelost en gesorteerd. Het tijdstip van lossen wordt bepaald in functie van de verkoopsvolgorde. Vervolgens wordt een lijst opgemaakt met de te verwachten aanvoer. Deze lijst wordt naar de vishandelaars gefaxt. De aanvoer wordt ook op een automatisch antwoordapparaat ingesproken, zodat zij die geen fax hebben toch informatie krijgen over de komende veiling.

Heel vroeg in de morgen

Vroeger werd de vis uit het visruim met een schop in kisten geschept, naar boven gehesen en op de sorteertafels uitgestort. Tegenwoordig wordt de vis aan boord in kisten, voorzien van ijs, gestockeerd in het koelruim. Ofwel is de vis nog aan boord van het vaartuig ofwel werd daags voordien de vangst in de koelcellen van de vismijn gestockeerd.

Heel vroeg in de morgen komt de sorteerploeg opdagen (zo rond 5 uur). De kisten met vis en ijs worden op de sorteertafel gestort en de vis wordt met de hand gesorteerd. Eerst volgens soort, dan volgens grootte. Een half uur later komt de weegploeg opdagen. Deze ploeg bestaat uit drie personen: 2 wegers en een kwaliteitscontroleur. De kwaliteitscontroleur controleert de sortering van de vis en de kwaliteit. Met een controleweegschaaltje worden steekproeven genomen. Bij onregelmatigheden dient de kist opnieuw gesorteerd te worden. De gebruikte kwaliteitslabels zijn: E (extra), A (goed tot zeer goed) en B (minder goed).

Voor het bepalen van de kwaliteit worden volgende criteria overlopen: huid van de vis (boven- en onderzijde), vorm van de ogen en kleur van de pupil, kleur van het slijm, kleur en geur van de kieuwen, de textuur van het visvlees, de kleur van de insnijding (gutsnede) en de temperatuur van het visvlees (maximum 4° C). Dit gebeurt door middel van monstername. Van zodra de kwaliteit bepaald is en de controle op de sortering is gebeurd, worden de kisten één voor één met een digitaal weegtoestel gewogen. Natuurlijk zijn het niet allemaal volle kisten.

Overschotjes (klikjes) gaan in de restkist. Zo heb je van een bepaalde vissoort per sortering, een aantal volle kisten gevolgd door een restkist. Wanneer we bij dure vissoorten geen volle kist hebben spreken we ook over een restkist. De bascule print een bonnetje uit waarop volgende informatie staat: nr. vaartuig, kwaliteit, vissoort en het lotnummer van de kist. Vervolgens worden de gewogen kisten ingelogd in het verkoopssysteem van de vismijn. Ook dit gebeurt handmatig. Van ieder vaartuig wordt een inlogformulier ingevuld en daarna in de computer van het verkoopssysteem ingevoerd.

Eenmaal de aanvoer van het schip in de computer is ingevoerd wordt een verkoopscatalogus van het betreffende schip afgedrukt. Dit wordt aan de reder overhandigd voor controle. Wanneer de volledige vangst gecontroleerd is worden alle kisten van een laag ijs voorzien om de temperatuur laag te houden en de kwaliteit te garanderen. Een keurder van het FAVV (Federaal Agentschap voor de Voedselveiligheid) keurt nogmaals de partij vis. Het is deze keurder die bepaalt of, bij het toekennen van een “B” kwaliteitslabel, de vis al dan niet geschikt is voor menselijke consumptie.

Ondertussen

Er wordt geveild op maandag, woensdag en vrijdag telkens om 7 uur. Garnaal wordt elke dag verkocht, dit om 8 uur (als er aanvoer is).

Ondertussen zijn de verschillende viskopers op de veiling toegekomen. Er wordt gecontroleerd en getelefoneerd naar andere handelaars op andere visveilingen om de aanvoer door te geven. Iedere vishandelaar heeft een eigen aankoopsleutel. Met deze sleutel kan hij/zij zich aanmelden
bij het verkoopssysteem en een verkoopscatalogus opvragen van de volledige aanvoer. Op deze verkoopscatalogus vindt hij/zij volgende informatie: nr. van het vaartuig, de vaargrond, de verkoopsvolgorde, het aantal visdagen. Vervolgens lot per lot: de vissoort, de sortering, de kwaliteit, de presentatie, het aantal volle kisten en de inhoud van de restkist. Presentatie van de vis betekent hoe de vis op de veiling aangeboden wordt. Voor Nieuwpoort hebben wij vier mogelijkheden: gestript, niet gestript, volledig of onvolledig.

Gestript – in de volksmond gegut genoemd – betekent dat de ingewanden van de vis verwijderd zijn. Dit gebeurde op zee, vooraleer de vis in het koelruim gestockeerd werd.

Volledig betekent dan weer dat de vis in zijn geheel te koop aangeboden wordt. Deze presentatie komt meest voor bij staartvis (compleet met kop), krab en Noorse kreeftjes (langoustines).

Niet volledig kan zijn: staartjes (gatjes) van Noorse kreeftjes, scharen van krabben, staarten van staartvis. Niet gegut komt meestal voor bij makreel en haring. Uiteraard wordt ook garnaal niet gegut.

Er wordt een prijs ingesteld

Met een fluitsignaal worden de viskopers opgeroepen om de veiling te komen bijwonen. De vis wordt verkocht op basis van afslag. Vroeger, voor het jaar 2000, gebeurde dit mondeling door de afslager. Alle viskopers stonden toen rond de partij vis en moesten roepen om zich een kist vis toe te eigenen. Vandaar de naam vismijn: mijn vis. Tegenwoordig wordt de vis verkocht met een elektronische klok.

In de veilzaal kunnen 40 personen plaatsnemen. Via hun aankoopsleutel kunnen zij zich aan-melden in het verkoopssysteem. Dit verkoopssysteem bestaat uit een informatiepaneel en een klok.

Er wordt een prijs ingesteld door de veilmeester die hoger is dan de gemiddelde prijs van die bepaalde vissoort/sortering van de vorige veiling. Deze prijs is de prijs per kilogram. De klok draait in tegenwijzerzin en vermindert eurocent per eurocent. Een volledige omwenteling van de klok betekent een vermindering van de voorgestelde prijs van 1 euro. Het kopen gebeurt in drie stappen. Met een druk op de blauwe toets van het toetsenbord stopt de handelaar de klok. De prijs die op de klok verschijnt is de prijs per kilogram. Vervolgens dient de handelaar het aantal kisten in te geven
die hij wenst aan te kopen. Een derde druk op de toets naast de blauwe toets bevestigt de koop.

Bijvoorbeeld: een partij tong, sortering 1.2 (weegt tussen de 500 g en 700 g het stuk) van 145 kg wordt op de klok aangeboden als volgt: 3 volle kisten (40 kg) en een restkist van 25 kg. De veilmeester stelt een prijs in van bvb. 11,00 euro (dit is ongeveer 2,00 euro hoger dan de maximumprijs
van de vorige veiling voor deze soort/ sortering). De klok wordt gestart. Een handelaar drukt af op 9,60 euro. Via zijn toetsenbord vraagt hij van deze partij twee volle kisten (80 kg).

Het overschot – 65 kg – wordt opnieuw aangeboden als volgt: 1 volle kist (40 kg) en een restkist van 25 kg. De klok wordt opnieuw gestart en stijgt 0,50 euro (opgooi) naar 10,10 euro om vervolgens in prijs te dalen. Een andere handelaar drukt af op bvb. 9,65 euro en vraagt 1 volle kist. Alleen de restkist blijft nu nog over. De klok wordt opnieuw gestart, enz.

De handelaar heeft slechts 10 seconden tijd tussen het drukken op de blauwe toets (om de klok te doen stoppen) en het drukken op de bevestigingstoets. Te lang wachten resulteert in annulering van de koop. De veilmeester biedt dan de partij opnieuw aan.

De aankoopsleutel van de handelaars kan geprogrammeerd worden voor negen sub-kopers. Als handelaar kan je dus kopen voor collega-handelaars die niet op de veiling aanwezig zijn, mits je sleutel hiervoor geprogrammeerd is.

Per keer dat een koop bevestigd wordt print de printer van het verkoopssysteem een ticket af. Daarop staat volgende informatie: nr. vaartuig, lotnummer, vissoort en gewicht, kwaliteit, datum en naam van de koper.

Deze ticketten worden door het veilingpersoneel - schip per schip - op de betreffende kisten gelegd

In een mum van tijd

Wanneer de veiling voorbij is vraagt de handelaar, opnieuw via de aankoopsleutel, aan het verkoopsysteem een pro-forma formulier op. Op dit formulier staan al zijn aankopen, schip per schip gerangschikt. Zo vindt hij op de verkoopsvloer al zijn aangekochte kisten vis terug. Deze proforma is tevens een bewijs van aankoop op de vismijn.

In een mum van tijd worden de aangekochte kisten vis in de verschillende koelwagens geladen om naar de winkel of het visbedrijf vervoerd te worden. Daar wordt de vis bewerkt (gefileerd, ontkopt, …) of verwerkt in salades of vismousses.

Een uur later al kan de vers aangekochte Nieuwpoortse Noordzeevis in de koeltoonbank van de winkel uitgestald liggen om tegen de middag op het bord van de klant te worden geserveerd. Ondertussen werd de volledige halle gereinigd en leeg achtergelaten tot de volgende veiling.

Nieuwpoortse vis, natuurlijk (en) vers